1. Objektif
Pou estandadize pwosesis plake nikèl san elektwòd, kontwòl paramèt, ak egzijans kalite, pou asire yon kalite kouch ki estab ki satisfè estanda kliyan yo ak estanda entènasyonal yo.
2. Dimansyon
Aplikab pou plake nikèl san elektrisite sou asye kabòn, asye pur, ak alyaj kwiv. Pa aplikab pou alyaj mayezyòm, alyaj Titàn, oswa lòt pwosesis espesyal.
3. Referans Normatif
- • GB/T 13913-2008 – Kouch alyaj nikèl-fosfò otokatalitik
- • GB/T 6461-2002 – Evalyasyon echantiyon tès ak atik ki fèt ak metalik ak lòt kouch inòganik sou substrats metalik apre tès korozyon
- • ASTM B733-18 – Espesifikasyon Estanda pou Kouch Nikèl-Fosfò Otokatalitik (San Elektrisite)
- • ISO 4527:2003 – Kouch metalik – Kouch alyaj nikèl-fosfò otokatalitik (san elektwòd)
- • GB/T 5270-2005 – Kouch metalik sou substrats metalik – Kouch elektwoplake ak depoze chimikman – Metòd tès adezyon
4. Prensip Pwosesis la
Plakaj nikèl san elektwòd se yon pwosesis depo chimik otokatalitik kote ipofosfit sodyòm diminye iyon Ni²⁺ pou fòme yon kouch alyaj Ni-P.
Mekanis reyaksyon:
- • Oksidasyon anodik: H₂PO₂⁻ + H₂O → H₂PO₃⁻ + 2H⁺ + 2e⁻
- • Rediksyon katodik: Ni²⁺ + 2e⁻ → Ni
- • Ko-depozisyon fosfò: H₂PO₂⁻ + 2H⁺ + e⁻ → P + 2H₂O
Klasifikasyon kouch pa kontni fosfò:
| Kalite | Kontni fosfò |
| Ba-P | 1–5% |
| Mwatye-P | 5–10% |
| Segondè-P | 10–15% |
5. Koule Pwosesis la
Enspeksyon → Degrese → Rense cho → Rense koule → Marinad → Rense → Aktivasyon → Rense → Rense DI → Kouvri san elektrisite → Rekiperasyon → Rense kont kouran 3 etap → Pasivasyon → Rense DI → Siye → Enspeksyon → Anbalaj
6. Paramèt Pwosesis Kle yo
| Paramèt | Ranje kontwòl | Remak |
| Konsantrasyon Ni²⁺ | 8–12 g/L | Rekòmande 9–10 g/L |
| Ipofosfit sodyòm | 25–35 g/L | Rapò molè pou Ni²⁺: 2.5–3.5:1 |
| Ajan konplèksan (sitrat sodyòm) | 30–40 g/L | Estabilize iyon nikèl yo |
| Tanpon (asetat sodyòm) | 15–25 g/L | Kenbe estabilite pH la |
| valè pH | 4.5–5.5 (Mwayen/wo-P) | Ajiste avèk amonyak oswa kabonat sodyòm |
| Tanperati | 85–90 ℃ | Optimal 88±1℃ |
| Ap chaje | 0.5–1.5 dm²/L | Pi gwo chaj diminye to depo a |
| To depo | 15–25 μm/èdtan | Diminye avèk vyeyisman beny lan |
| Tan | 15–60 minit | Selon epesè ki nesesè a |
| Ajitasyon | Lè mekanik oswa lè ki gen presyon ba | Mouvman oswa sikilasyon pyès travay la rekòmande |
| Filtrasyon | Filtraj kontinyèl, evalyasyon 5–10 μm | Retire patikil yo, anpeche twou |
7. Espesifikasyon pwodwi ak kapasite kouch
7.1 Gwosè pyès travay la
| Atik | Paramèt |
| Gwosè maksimòm | 1500 × 800 × 600 milimèt |
| Gwosè minimòm | 5×5×5 milimèt |
| Pwa maksimòm | 200 kilogram |
| Pwa minimòm | 1 gram |
7.2 Kapasite epesè kouch
| Kalite | Ranje epesè | Aplikasyon tipik |
| Pyès presizyon | 5–10 μm | Fil, nwayo valv, konpozan idwolik |
| Pati estanda | 10–50 μm | Pati jeneral ki reziste korozyon ak mete |
| Kouch epè | 50–100 μm | Reparasyon mete, anviwònman koroziv grav |
Inifòmite: ±10% (pati jeneral); ±15% (fòm konplèks)
7.3 Pwopriyete kouch
| Pwopriyete | Jan li plake | Trete chalè (400 ℃ × 1h) | Remak |
| Dite (HV) | ≥500 HV | ≥800 HV | Tretman chalè ogmante dite |
| Adezyon | ≤ Klas 1 (GB/T 5270) | — | Pa gen kale, pa gen dekale |
| Tès espre sèl (NSS, 5% NaCl, 35 ℃) | ≥24 èdtan (Mid-P) ≥72 èdtan (P ki wo) | — | Pou chak egzijans kliyan |
| Porosite | ≤1 pwen/cm² | — | Anjeneral ki pa pore ≥25 μm |
| Rezistivite | 50–100 μΩ·cm | 30–60 μΩ·cm | — |
Tretman chalè: 400 ℃ ± 10 ℃, 1 èdtan, refwadisman nan lè/fou.
8. Kapasite Pwodiksyon
| Atik | Kapasite |
| Volim tank sèl | 2–5 mèt³ |
| Pwa pakèt | 500–1500 kg |
| Kapasite chak jou | 3–8 tòn |
| Kapasite mansyèl | 80–200 tòn |
Remak: Kapasite reyèl la depann de jeyometri, epesè, ak vyeyisman beny lan.
9. Enspeksyon Kalite
9.1 Atik Enspeksyon
| Atik | Metòd | Frekans | Kritè akseptasyon |
| Epesè | Mikwoskòp XRF / metalografik | ≥3 pwen pou chak aparèy pou chak pakèt | Rankontre desen an; devyasyon maksimòm ≤10% |
| Dite | Mikwodite HV0.1 | Yon fwa pa chanjman | ≥500 HV (jan plake a); ≥800 HV (HT) |
| Adezyon | Lime/pliye/koupe kwaze+tep | 1 moso pou chak pakèt | Klas ≤1, pa gen kale |
| Aparans | Vizyèl (limyè estanda) | 100% | Inifòm klere; pa gen okenn domaj |
| Espre sèl | NSS 5% NaCl, 35℃ | Pa pakèt/chanjman | P mwayen ≥24 èdtan; P wo ≥72 èdtan |
| Kontni fosfò | EDS / pwodui chimik | Beny chak semèn / nouvo | 1–5% / 5–10% / 10–15% |
9.2 Klasifikasyon Aparans
| Klas | Deskripsyon |
| Klas A | Inifòm klere/mwatye klere, pa gen okenn domaj |
| Klas B | Ti mak dlo/tach, pa gen twou/ap kale |
| Klas C | Ti kras mat/varyasyon koulè, fonksyonèl OK |
| Rejte | Pike, kale, sote plak, boule, gwo diferans koulè |
10. Depanaj
| Pwoblèm | Kòz posib | Solisyon |
| Pòv adezyon | Degresaj/marinaj enkonplè; aktivasyon ensifizan | Amelyore pretretman; pwolonje aktivasyon an |
| Pitting/brusté | Patikil nan beny lan; presipite ak pH ki wo | Amelyore filtrasyon (5 μm); pi ba pH |
| Kouch mat/gri | Ni²⁺/ipofosfit ki ba; pH/tanperati ki ba | Ajoute pwodui chimik yo; pH 4.8–5.2; chofe a 88℃ |
| Sote plakaj | Pasivasyon lokal; lwil/oksid rezidyèl | Amelyore aktivasyon; degrese ankò |
| Ba pousantaj depo | Tanperati ba/Ni²⁺/redikteur; pH ki pa wo; beny ki gen laj | Chofe a 88–90℃; ajiste pH la; rafrechi beny lan |
| Dekonpozisyon beny | Surchof; pH wo; adisyon rapid; chaj ki ba | Sispann chofaj la; bese pH la; dilye beny lan |
11. Sekirite
- • EPI: Gan, linèt pwoteksyon, tabliye, respiratè (amonnyak/asid).
- • Depo pwodui chimik: Separe nikèl silfat, ipofosfit, asid, alkali; lwen chalè/reduktè.
- • Entèdiksyon: Pa melanje asid konsantre + ipofosfit (fosfin toksik). Fonn solid yo nan dlo deionize anvan.
- • Vantilasyon: Echapman lokal anlè tank yo (retire idwojèn).
- • Ijans: Lave je, douch, ekstengtè poud sèk/CO₂, respiratè, twous pou devèsman.
12. Pwoteksyon Anviwònman an
- • Dlo ize: Dlo ize Ni separe; presipite pH 9–10 + PAC/PAM; Ni <0.5 mg/L.
- • Dechè danjere: Beny ki fin itilize, filtè, aktivatè, labou Ni – eliminasyon otorize avèk manifest.
- • Emisyon: Vantilasyon kontinyèl; kontwole amonyak/idwojèn dapre GB 16297.
- • Enèji/dlo: Izole tank yo; rense kont kouran; reapwovizyonman konsantre.
13. Konpozisyon Beny (Mid-Fosfò, Pati Jeneral)
| Chimik | Konsantrasyon | Fonksyon |
| NiSO₄·6H₂O | 25–35 g/L | Sèl prensipal, sous Ni²⁺ |
| NaH₂PO₂·H₂O | 25–35 g/L | Ajan reduktè, sous P |
| Na₃C₆H₅O₇·2H₂O | 30–40 g/L | Ajan konplèksan |
| CH₃COONa·3H₂O | 15–25 g/L | Tampon pH |
| Asid laktik/propyonik | 5–10 mL/L | Akseleratè |
| Estabilizatè (tioure) | 1–2 mg/L | Anpeche dekonpozisyon |
Makiyaj:
1. Fonn NiSO₄, sitrat, asetat nan 1/3 dlo DI, 60℃.
2. Fonn ipofosfit + asid laktik nan yon lòt 1/3.
3. Melanje, ranpli jiskaske volim nan rive, pH 4.8–5.2.
4. Ajoute estabilizatè a, chofe a 88 ℃, filtre, plak esè.
14. Ekipman ak Kapasite Enspeksyon
14.1 Ekipman Prensipal
| Ekipman | Espesifikasyon |
| Tank plake | PP/PVC aliyen, chofe, kontwòl tanperati |
| Filtrasyon | Ponp + lojman ki reziste asid, 5–10 μm, 1–3×/èdtan |
| Kontwòl tanperati | PID, ±1℃ |
| Fou siye | Lè cho, 60–120℃ |
| Netwayaj à ultrasons | 40 kHz, pouvwa reglabl |
| Dlo DE | ≥10 MΩ·cm |
14.2 Ekipman Enspeksyon
| Ekipman | Presizyon/Estanda |
| Epesè XRF | 0–200 μm, ±0.1 μm |
| Mikwodite | 10–1000 gf, GB/T 4340.1 |
| Chanm espre sèl | GB/T 10125, ≥200 L |
| Mikwoskòp metalografik | 100–1000×, mikwomèt |
| pH mèt | ±0.02, konpansasyon tanperati |
| Balans analitik | 0.01 gram |
15. Dokimantasyon ak Trasabilite
- •Dosye pwodiksyon:Nimewo pyès, kantite, tanperati, pH, tan, epesè, operatè.
- •Jounal beny:Ni²⁺ chak jou, ipofosfit, pH; adisyon; filtrasyon/netwayaj.
- •Dosye enspeksyon:Epesè, dite, adezyon, aparans, espre sèl.
- •Antretyen:Kalibrasyon, antretyen ponp, detartraj, verifikasyon vantilatè (chak twa mwa).
Retansyon:≥3 ane (≥10 ane pou oto/medikal). Trazabilité jiska sik pakèt/beny.
16. Dispozisyon Siplemantè
- • Depatman Teknik la revize chak ane.
- • Yo dokimante epi yo swiv egzijans espesyal kliyan yo (espre sèl, dite, distribisyon, frajilizasyon H).
- • Nouvo pwodwi: Ti esè an premye; pwodiksyon an mas apre yo fin pase tout tès yo.
- • Pou kontwòl pwodiksyon ak odit kliyan.
Istwa Revizyon
| Rev. | Dat | Kontni revizyon | Apwouve pa |
| V1.0 | 2024-xx-xx | Premye lage | — |
| V2.0 | 2026-04-30 | Revizyon konplè an anglè sèlman | — |
Dat piblikasyon: 18 Me 2026